Avrupa Birliği düzenlemeleriyle uyumlu olarak hazırlanan taslak, yalnızca satış yasağını değil, aynı zamanda kamusal ve özel alanlarda sigara kullanımına ilişkin çok geniş kapsamlı kısıtlamaları da beraberinde getiriyor. Düzenleme, hem bireysel sağlığı korumayı hem de toplumu tütünün yıkıcı etkilerinden arındırmayı amaçlıyor.

Yasaklar nereleri kapsıyor?

Yeni taslakla birlikte sigara kullanım alanlarına ağır sınırlamalar getiriliyor. Açık ya da kapalı alan ayrımı yapılmaksızın, yalnızca önceden belirlenmiş özel alanlarda tütün ürünü tüketilebilecek. Yasağın uygulanacağı başlıca alanlar şöyle sıralanıyor:

·         Eğitim ve sağlık kurumları: Okul öncesi eğitim kurumları, ilk ve orta öğrenim kurumları, yükseköğretim kurumları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının tüm alanlarında.

·         Çocukların bulunduğu alanlar: Çocuk parkları, oyun alanları ve plajlar gibi açık alanlarda da sigara içilmesine izin verilmeyecek.

·         İbadethaneler ve spor alanları: Dini mekânlar ile spor tesislerinin tamamında yasak uygulanacak.

·         Yeme-içme işletmeleri: Restoran, kafe gibi işletmelerde açık alanlar da dahil olmak üzere sigara kullanımı genel olarak yasaklanıyor. Yalnızca toplam alanın yüzde 10'unu aşmayan, en fazla 20 metrekare büyüklüğünde, dışarıdan görünmeyen ve servis yapılmayan izole bölümlerde sınırlı kullanıma müsaade edilecek. Bu alanlara 18 yaşından küçükler alınmayacak.

·         Oteller: Yalnızca belirlenmiş özel odalarda tütün kullanımına izin verilecek.

·         Araç içi: Sürücü koltukları, taksiler ve tüm toplu taşıma araçlarında sigara içmek tamamen yasaklanıyor.

Ayrıca, kamuya açık olmayan açık alanlarda da sigara kullanımına yönelik kısıtlamalar getiriliyor.

Denetimler ve cezalar

Yeni düzenleme, yasakların etkin şekilde uygulanabilmesi için denetim mekanizmasını da güçlendiriyor. En az iki kamu görevlisi ve bir kolluk personelinden oluşacak "tütün denetim ekipleri" sahada aktif görev yapacak ve doğrudan ceza uygulayabilecek.

Cezalar ise oldukça caydırıcı boyutlarda:

·         Yasaklı alanlarda sigara kullananlara 5 bin lira,

·         Kurallara uymayan işletmelere 50 bin liradan başlayan para cezaları,

·         Tütün ürünlerinin satış, reklam ve sunumuna yönelik ihlallerde cezalar 5 milyon liradan 25 milyon liraya,

·         Standart dışı üretim yapan firmalara en az 30 milyon lira idari para cezası uygulanacak.

Tekrarlanan ihlallerde işletmelerin kapatılması ve ruhsat iptali de gündeme gelebilecek.

2040'ta satış tamamen duruyor

Taslağın en dikkat çeken maddesi, 1 Ocak 2040 itibarıyla Türkiye genelinde tütün ürünlerinin satışının tamamen yasaklanmasını öngörüyor. Bu tarihten sonra tütün ürünlerini ithal eden, üreten, satışa arz eden, nakleden ve satış yapanlara 1 milyon liradan 5 milyon liraya kadar adli para cezası verilecek.

Taslak ayrıca "tütün ürünü" tanımını da genişletiyor. Artık sadece klasik kağıda sarılı sigaralar değil; sentetik veya organik nikotin içeren tüm ürünler, elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve her türlü nargile tütünü de aynı yasaklara tabi olacak.

Sağlık Bakanlığı ve AK Parti koordinasyonu

AK Parti grubu ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonuyla hazırlanan yeni yasa teklifi, henüz Meclis'e sunulmamış olmakla birlikte, hazırlık aşamasının tamamlandığı ve önümüzdeki günlerde Meclis gündemine getirilmesinin beklendiği ifade ediliyor. Düzenleme, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uyumlu şekilde tütünle mücadelede yeni bir döneme girdiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.