Son dönemde artan jet yakıtı maliyetleri ve Ortadoğu’daki gerilimler, havacılık sektöründe fiyatları rekor seviyelere taşıdı. Türkiye’de bir zamanların “otobüs fiyatına uçak bileti” uygulaması tarihe karışırken, biletlerin döviz bazındaki fiyatı yaklaşık iki katına çıktı.

Tavan ücret 156 dolar oldu

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın belirlediği tek yön ekonomi sınıfı tavan ücreti, son yapılan yüzde 15’lik zamla 6 bin 990 TL’ye ulaştı. Bu tutar güncel kurlarla yaklaşık 156 dolara denk geliyor. Oysa 2019 yılında aynı tavan ücret 80 dolar seviyesindeydi. Böylece bilet fiyatları sadece yerli para biriminde değil, uluslararası piyasalarda da ciddi bir artış kaydetti.

Orta gelirli için tatil hayal oluyor

Yaz sezonu yaklaşırken fiyat artışları daha da belirgin hale geldi. İstanbul-Antalya gibi yoğun iç hatlarda tek yön bilet fiyatları 5 bin TL’ye dayandı. Dört kişilik bir ailenin gidiş-dönüş uçak yolculuğu ise yaklaşık 40 bin TL tutuyor. Bu rakam, neredeyse bir buçuk asgari ücrete eş değer. Uzmanlar, uçakla seyahatin yeniden yüksek gelir gruplarına özgü bir ulaşım aracına dönüştüğüne dikkat çekiyor.

Artan maliyetlerin ardındaki küresel kriz

Fiyatları tetikleyen temel faktör, dünya genelinde derinleşen jet yakıtı krizi. İran’a yönelik saldırılar ve ardından gelen misillemelerin petrol ve türevlerine yansımasıyla maliyetler fırladı. Avrupa’da jet yakıtı fiyatları, savaş öncesi döneme göre yüzde 100’ün üzerinde arttı. Özellikle Basra Körfezi kaynaklı yakıta bağımlı olan Avrupa havacılığı için bu durum büyük risk oluşturuyor.

Avrupa’dan acil önlem çağrıları

Avrupa merkezli havayolu şirketlerinin çatı kuruluşu Airlines for Europe (A4E), artan maliyetler ve arz sıkıntısı nedeniyle Avrupa Birliği’ne harekete geçme çağrısı yaptı. Talepler arasında jet yakıtı arzının sürekli izlenmesi, zorunlu yakıt ikmali uygulamalarına geçici muafiyet tanınması, Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) askıya alınması ve iç hat uçuşlarında KDV indirimine gidilmesi bulunuyor.

Yaz sezonu için uyarı

Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) ise Hürmüz Boğazı’ndaki ticaret akışının kesintiye uğraması durumunda Avrupa’daki havalimanlarının haftalar içinde ciddi yakıt kısıtıyla karşılaşabileceği uyarısını yaptı. Sektör temsilcileri, krizin büyümesi halinde yaz sezonunda uçuşların aksayabileceğini ve bilet fiyatlarının daha da yükselebileceğini belirtiyor.

Önümüzdeki günlerde fiyatlar daha da artabilir

Uzmanlara göre tatil yoğunluğunun artmasıyla birlikte bilet fiyatlarının, Bakanlıkça belirlenen tavan ücretlere iyice yaklaşması bekleniyor. Tüm bu gelişmeler, uçakla seyahatin geniş kitleler için ulaşılmaz hale geldiğini ve havacılıkta erişilebilir dönemin sona erdiğini gözler önüne seriyor.