TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Burkay Güçyetmez, Gaziantep’te şiddetli yağışlar sonrası cadde ve sokakların göle dönmesine karşı önemli uyarılarda bulundu.
Güçyetmez, kentin sel ve taşkın risklerine karşı dirençli hale getirilmesi için acilen dünya standartlarındaki "Sünger Şehir" modeline geçilmesi gerektiğini açıkladı.
"Sorun Sadece İklim Değişikliği Değil, Planlama Eksikliği"
Kent merkezinde yaşanan su baskınlarının esnafa ve vatandaşlara ciddi mağduriyetler yaşattığını belirten Güçyetmez, sorunun yalnızca "ani yağışlara" veya "iklim değişikliğine" bağlanmasının, altyapıdaki temel hataları örteceğini vurguladı. Gaziantep’in altyapı sorununun bütüncül bir planlama krizi olduğunu ifade eden Güçyetmez, şehirdeki kontrolsüz betonlaşmanın toprağın su emme kapasitesini yok ettiğini dile getirdi. Ayrıca, yol kotlarının hatalı uygulanması ve bozulan eğimler nedeniyle yüzey sularının doğrudan alt geçitlere yönelerek tehlikeli su birikintileri oluşturduğunu kaydetti.
"Boru Çaplarını Büyütmek Çözüm Değil"
Modern mühendislik yaklaşımlarında selin sadece yer altına döşenen dev borularla çözülmeye çalışılmasının doğru olmadığını savunan Güçyetmez, gelişmiş ülkelerdeki uygulamalara dikkat çekti. Suyun doğru tahliyesi için yüzey eğimlerinin doğru tasarlanması ve doğa tabanlı alanların oluşturulması gerektiğini belirten Güçyetmez, "Sünger Şehir" konseptinin önemini şu sözlerle anlattı: "Bu model, yağmur suyunu kanallarla hızla uzaklaştırmak yerine, kentin suyu tıpkı bir sünger gibi emmesini, depolamasını ve yeraltı su rezervlerine katmasını sağlar. Gaziantep’in bu teknik ve idari dönüşümü vakit kaybetmeden başlatması şarttır."
Gaziantep İçin 4 Maddelik Çözüm Yol Haritası
Güçyetmez, kentin sel yükünü hafifletmek ve afet riskini azaltmak için hayata geçirilmesi gereken somut adımları şu şekilde sıraladı:
-
Yol ve Alt Geçitlerin Revizyonu: Şehir içi asfaltlama ve yenileme çalışmalarında suyun doğru tahliyesi için hidrolojik eğimler yeniden hesaplanmalı; alt geçitler su tuzağı olmaktan çıkarılmalı.
-
Yeşil Altyapı Sistemleri: Parklar, meydanlar ve geniş refüjler, yağmur suyunu emip tutabilen "biyolojik tutma hendekleri" olarak yeniden tasarlanmalı.
-
Geçirimli Zemin Zorunluluğu: Otopark, kaldırım ve yaya alanlarında suyu iten beton/asfalt yerine, suyun yeraltına sızmasını sağlayan geçirimli kaplamalar standart hale getirilmeli.
-
Kurumlar Arası Entegrasyon: Yerel yönetimlerin yol, park ve altyapı birimleri bağımsız hareket etmeyi bırakmalı; tüm projeler suyun doğal döngüsünü gözeten ortak bir mühendislik onayından geçmeli.
Güçyetmez, açıklamasını "Kentsel dirençlilik inşası siyasetin ötesinde, doğrudan can ve mal güvenliğini ilgilendiren temel bir meseledir. Gaziantep’in altyapısal geleceği popülist müdahalelere değil; uzun vadeli, bilime dayalı ve mühendislik denetiminde işleyen bütüncül planlamalara emanet edilmelidir" ifadeleriyle tamamladı
