Güneydoğu Anadolu Bölgesi, ekim ayında 298,3 milyon dolarlık hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihraç etti. Yılın ilk 10 ayında sektörel ihracat yüzde 4,4 artışla 3,1 milyar dolara çıkarken, bölge Türkiye’nin toplam hububat ihracatındaki yüzde 30,7’lik payıyla liderliğini sürdürdü.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatı, yılın ilk 10 ayında 3,1 milyar dolara ulaştı. Sektörel ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,4 artış gösterdi. Bölge, Türkiye’nin toplam hububat sektörü ihracatındaki yüzde 30,7’lik payıyla sektörel liderliğini korudu.
Ekim ayında gerçekleştirilen hububat ihracatı 298,3 milyon dolar oldu. Miktar bazında ise ilk 10 aylık ihracat yüzde 2,3 artışla 3,6 milyon tona ulaştı. Bu dönemde 1 milyon tonun üzerinde makarna, 621,7 bin ton buğday unu ve 373,7 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi.
Gelir bazında en yüksek kalem ayçiçek yağı oldu. Ayçiçek yağı ihracatı yüzde 27 artışla 621,5 milyon dolara çıktı. İkinci sırada yer alan makarna ihracatı ise yüzde 10,5 artışla 552,4 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bölgenin en büyük pazarı Orta Doğu’ya yapılan ihracat 1,3 milyar dolara yaklaşırken, Afrika ülkelerine yaklaşık 1,1 milyar dolarlık ihracat yapıldı.
Kadooğlu: Küresel maliyetlerdeki iyileşme beklentisi siparişleri erteletebiliyor
TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, yılın son çeyreğinde küresel ticaretin yüksek faiz ortamı ve enflasyonist baskılar nedeniyle tüketim harcamalarının sınırlandığı bir dönemden geçtiğini belirtti.
Uluslararası gıda ithalatçılarının yıl sonu mali kapanışları öncesinde yüksek maliyetli stok taşımaktan kaçındığını ifade eden Kadooğlu, küresel emtia fiyatlarında gevşeme beklentisiyle alımların asgari seviyede tutulduğunu söyledi. Orta Doğu’da Amerika ile İran arasındaki askeri çatışma ihtimalinin gerilemesi ve Brent petrol fiyatlarındaki düşüşün, uluslararası taşımacılık operasyonlarındaki navlun baskısını hafifletmeye başladığını aktardı. Hürmüz Boğazı ve Körfez geçişlerindeki savaş riski sigorta primlerinin yatışmasıyla lojistik maliyetlerin daha yönetilebilir bir seviyeye çekilmesinin beklendiğini kaydetti.
Ancak enerji ve nakliye giderlerindeki gevşemenin Orta Doğu pazarında doğrudan talep artışı anlamına gelmeyebileceğini vurgulayan Kadooğlu, başta Irak olmak üzere temel ihracat pazarlarının ekonomilerinin petrol gelirlerine dayandığını hatırlattı. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin bu ülkelerde kamu gelirlerini ve ticari likiditeyi daralttığını belirten Kadooğlu, ithalatçıların navlun ve girdi maliyetlerinin düşeceği, gıda ürünlerinin ucuzlayacağı beklentisiyle siparişlerini erteleyebildiğini ifade etti. Bu durumun alıcıları uzun vadeli sözleşmeler yerine haftalık veya spot partilere yöneltebildiğini dile getirdi.
Kadooğlu, bölgenin temel gücünün ana pazarlara coğrafi yakınlık ve esnek kara lojistiği altyapısıyla talebe kısa sürede yanıt verebilme kabiliyeti olduğunu belirtti. Alıcıların düşük stokla ve dar zaman aralıklarıyla çalıştığı bu dönemde Habur ve çevre gümrük kapılarındaki operasyonel geçiş hızının kesintisiz korunması, ticari tahsilat kanallarında öngörülebilirliğin sağlanması ve rakiplerin fiyat baskısına teslim olmadan pazar payının elde tutulması gerektiğini söyledi.
“Kaliteli buğdaya dünya fiyatlarıyla rekabet edebilir koşullarda erişilmesi gerekiyor”
Uluslararası tarım piyasalarında hammadde akışının yön değiştirdiğine ve Karadeniz’deki kısıtlar karşısında alternatif rotaların öne çıktığına dikkat çeken Kadooğlu, Rusya’nın Karadeniz’deki aksamalar nedeniyle Hazar üzerinden İran’a rekor hacimde tahıl ulaştırmasının, yakın coğrafyadaki hammadde dengelerinin ve transit rotaların ne kadar hızlı değiştiğini gösterdiğini ifade etti.
Bu hareketliliğin, sanayicinin ihtiyaç duyduğu kaliteli hammaddeye hangi koşullarda ulaştığı sorusunu daha kritik hale getirdiğini belirten Kadooğlu, Türkiye’nin bu yıl hububatta yakaladığı yüksek üretim seviyesinin ve Toprak Mahsulleri Ofisi’nin sağladığı hammadde arzının iç piyasa fiyat dengesi açısından değerli bir zemin oluşturduğunu söyledi. Ancak genel rekoltenin yüksekliğinin, ihracata yönelik katma değerli üretim yapan gıda sanayicisinin maliyet yükünü kendiliğinden hafifletmediğini vurguladı.
Serbest piyasada makarnalık buğdayın ekmeklik buğdaya göre ton başına belirgin bir primle fiyatlanmasının nihai ürün maliyetlerine doğrudan etki ettiğini kaydeden Kadooğlu, Irak ve Suriye gibi pazarların kendi un değirmeni yatırımlarını devreye almasının ve Mısır gibi rakiplerin bölgesel ticaret anlaşmalarıyla Afrika’da daha düşük gümrüklerle faaliyet göstermesinin rekabeti fiyat odaklı ve çetin bir noktaya taşıdığını belirtti.
Güneydoğu’nun büyük işleme gücünün ihracatta avantaja dönüştürülebilmesi için sanayicinin kaliteli buğdaya dünya fiyatlarıyla rekabet edebilir koşullarda erişebilmesi ve yükselen koruma duvarlarına karşı daha dengeli maliyetlerle hareket edebilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.








