Yüksek Mahkeme, ehliyetine geçici olarak el konulmuş bir kişinin, aracını başkasının kullanması sırasında meydana gelen kazada, kusurlu taraftan tazminat talep edebileceğine hükmetti.

Denizli'de yaşanan bir olay sonucu açılan dava, Yargıtay gündemine taşındı. Edinilen bilgiye göre, ehliyetine geçici süreliğine el konulan bir araç sahibinin aracı, eşinin direksiyonundayken trafik kazası geçirdi. Olayda, bilirkişi raporuna göre kusur tamamen karşı taraftaydı. Bunun üzerine araç sahibi, hem araçta oluşan değer kaybı hem de aracın tamir süresince kullanılamamasından doğan zarar için karşı tarafa tazminat davası açtı.

Yerel Mahkemenin Reddi ve Adalet Bakanlığı'nın Temyizi

Yerel mahkeme, davacının kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığı gerekçesiyle tazminat talebini reddetti. Mahkeme kararında, ehliyetsiz kişinin aracını başkasına kullandırmasının tazminat hakkı doğurmayacağı görüşüne yer verdi. Ancak Adalet Bakanlığı, bu kararı kanun yararına temyiz ederek dosyayı Yargıtay'a taşıdı.

Yargıtay'dan Kusur Vurgusu: "Esas Olan Araçtaki Zarar"

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, dosyayı incelediğinde davanın özünün "değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararı" olduğuna dikkat çekti. Yüksek Mahkeme, bu tür zararların hesaplanmasının teknik bilgi gerektirdiğini ve bu nedenle davacının "belirsiz alacak davası" açma hakkı bulunduğunu vurguladı.

Kararda, değer kaybının; aracın kaza öncesi ikinci el piyasa değeri ile hasar onarımı sonrası değeri arasındaki fark gözetilerek hesaplanması gerektiği belirtildi. Araç mahrumiyeti zararının ise, aracın tamir süresi boyunca aynı özelliklerde bir aracın kiralanma bedeli üzerinden belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

Kararın Kilit Cümlesi: "Ehliyetsizlik Engel Değil"

Yargıtay'ın kararında en dikkat çekici bölüm ise ehliyet durumuyla ilgili oldu. Yüksek Mahkeme, kaza anında aracı kullanan kişinin bizzat davacı olmadığının altını çizerek şu kritik değerlendirmeyi yaptı:

"Kaza sırasında aracı kullanan kişi, araç maliki değildir. Bilirkişi raporuna göre de sürücünün kazada herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Bu durumda, araç sahibinin sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmış olması, aracında meydana gelen maddi zararın tazminini talep etmesine engel teşkil etmez."

Yeniden Yargılama Yolu Açıldı

Yerel mahkemenin bu gerekçeyle davayı reddetmesini hatalı bulan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, kararı kanun yararına bozdu. Bu emsal kararla birlikte, benzer durumdaki araç sahiplerinin, ehliyetleri geçici olarak ellerinde olmasa bile, aracın uğradığı zarar için dava açma yolunun açık olduğu bir kez daha teyit edilmiş oldu.